Kitlesel/Toplumsal Travmanın Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Kitlesel/Toplumsal Travmanın Ruh Sağlığı!

Kitlesel/toplumsal travma, bir toplumda veya grupta yaşayan insanların çoğunu etkileyen, yıkıcı ve travmatik bir olaydır. Bu tür travmalar, savaş, doğal afetler, terör saldırıları ve toplu şiddet gibi çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Kitlesel/toplumsal travmalar, ruh sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir ve stres, depresyon, kaygı, uyku bozuklukları ve madde bağımlılığı gibi çeşitli sorunlara yol açabilir.

Peki bu süreçte neler yapılabilir, kendimize nasıl yardımcı oluruz, neler hissettiğimiz ve neler yaşadığımızı anlayıp kendimize doğru destek olabilmemiz için hangi yolları izlemeliyiz..; yazımızda bu konulardan bahsedeceğim.

Kitlesel/Toplumsal Travmanın Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Psikolojik Travma; kişinin güçsüzlüğüyle yüz yüze gelmesi durumudur.

Toplumsal Travma Nedir?

Travmatik olaylar daha görünür yerlerde cereyan ettiği için bu travmatik olaylardaki artışı öznel biçimde yorumluyoruz. Öyle ya da böyle kitlesel travma etkileri hayatlarda daha derinden hissedilir oldu. Kitlesel/toplumsal travmaların etkilerine maddeler halinde bakacak olursak; Toplumsal travma: Yaşanılan durumlar toplumun pratik anlamda tamamını etkileyen psikolojik travmalardır.

İnsanoğlu korktuğunda evrimsel olarak “savaş ya da kaç” şeklinde özetlenen bir fizyolojik ve psikolojik duruma girer. Korku sırasındaki birtakım fizyolojik değişiklikler; derin soluk alma, çarpıntı ve kan basıncının artması, kan şekerinin yükselmesi kişiyi bu savaş ya da kaç tepkisine hazırlar. Bu fizyolojik değişiklikler kişinin olağandan daha kuvvetli olmasını sağlar. Daha hızlı olması hızlı tepki vermesine yardımcı olur çoğu zaman da hayat kurtarıcı etkisi olabilir.

Aslında travma “çok korkmuş olmak” demek değildir. Korkmuş olup, savaş ya da kaç tepkisi oluşmasına rağmen ne savaşabilmiş ne de kaçabilmiş olunan durumdur. Burada savaşmaktan kastedilen durumu değiştirebilmeye yönelik gayrettir. Deprem anında depremi ya da binanın çökmesini durduramaz kişi, dolayısıyla savaşamaz. Kişi işinin tamamen şansa kaldığını hissediyorsa savaş ya da kaç tepkisinin çöktüğünden bahsedebiliriz. Beden savaş ya da kaç tepkisi veriyorken davranışsal olarak ne savaşmak ne de kaçmak mümkün olduğundaki çaresizlik hali psikolojik travmanın önemli bir bileşenidir.

Çaresizlik Hali Nedir?

Çaresizlik halini yaşayan insanlara tanıklık etmek de travmatize edicidir ve buna ikincil travma denir. İkincil travma daha çok sağlık çalışanları, psikoterapistler, haberciler ya da avukatlar gibi mesleği gereği travmatize kişilerle çalışan gruplarda görülür. İkincil travmayı derinden yaşayan başka bir grup ise doğrudan travmaya uğrayan insanların yakınları ve o insanlarla özdeşim kuran diğer insanlardır. Bütün bunların sonucunda kaçınma tepkileri denen durum ortaya çıkabilir. Evden çıkmama bazen penceresiz odada oturmayı tercih etmeye kadar varabilir. Makul bir önlem ile kaçınma davranışı arasındaki fark vardır. Lakin kaçınma davranışı travmanın etkilerinin daha ağırlaşmasına ve daha uzun sürmesine neden olur.

Travmanın Psikoterapiye Etkisi:

Travmanın psikoterapisinde bu bağlamı anlamak çok önemlidir. Kişi travmatik olayı geniş zamanda yaşar ve güvenlik duygusunun tesis edilebilmelidir. Bu durumun ön koşulu önce fiili olarak güvenli bir ortam oluşturulmasıdır.

Kitlesel travmalarda bu etki daha da dramatiktir. Travmatize kişiler travmatik olayın faillerinin ve ihmali olanların tespit edilip cezalandırıldıklarını ve artık güvende olduklarını bilmeye ihtiyaç duyarlar. Bu bileşenin yokluğunda güvenlik duygusunu yeniden tesis etmek çok güç olacaktır.

Toplumsal Travma

Unutmayın ki: Kişi nereden yaralıysa travmada ilk orası kanar. Eski yaralar açılır. Aktüel travma ile eski yaranın pek ilişkisi olmasa bile durum böyle olabilir.

Sonuç olarak:

Kitlesel/toplumsal travmalar, ruh sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, kaygı, uyku bozuklukları ve madde bağımlılığı gibi çeşitli sorunlara yol açabilir. Kitlesel/toplumsal travma sonrası ruh sağlığı sorunları yaşayan kişiler için profesyonel yardım almak önemlidir.

Terapi macerası terapistin kliniğinde ya da online olarak bireyin onu terapiye neyin getirdiğini, bunu nasıl yaşadığını ve ne hissettiğini anlatması ile başlar. Başka bir deyiş ile terapi aynı olayı zamanla farklı şekilde görme sürecidir.

Sevgi ve Saygılarımla..